الشيخ محمد علي الگرامي
34
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى )
انحصار قصر صلاه به حالت وجود خوف است . ثالثاً روايات « اى سفرٍ اشدّ منه » قصر صلاه را در مسافرتهاى داراى مشقت زياد مطرح مىكند و طبعاً قبل از مشقت زياد ، يا همراه با آن و يا بعد از آن خوف وجود دارد . و حتى اگر 3 دسته روايات فوق ، قابليت جمع شدن با يكديگر را به صورتى كه ذكر نموديم ، نداشته باشند ، طبعاً تعارض خواهند داشت كه در اين صورت لازم است كه آنها را به حكم روايات متواتر ، عرضهء بر قرآن كريم كنيم كه در اين صورت طبعاً روايات « اىّ سفرٍ اشدّ منه » به خاطر موافقت با قرآن مقبول خواهند بود . همچنين اينكه در روايات ، « قصر صلاه » ذكر گرديده است طبعاً ناظر به آيه قصر بوده و چون آيه قصر ، « قصر صلاه » را در انحصار حالت خوف مىداند ، پس روايات نيز حمل و توجيه به حالت وجود خوف مىگردند . بالاخره اينكه حكم صريح و خصوصى قرآن كريم ، مبنى بر انحصار قصر صلاه به حالت وجود خوف ، تا دامنه قيامت به انحصار خود باقى است كه اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود : « و كتاب اللَّه بين اظهركم ناطق لا يعبا لسانه » و از طرف ديگر فرمود : « و تمسك بحبل القرآن و استنصحه و احلّ حلاله و حرّم حرامه » نتيجه اينكه صرف مسافرت هرگز سبب قصر از صلاه نيست . اگر گفته شود كه اجماع وجود دارد مبنى بر اينكه صرف مسافرت سبب قصر صلاه است در پاسخ مىگوئيم : اولًا اجماع محصل غير قابل تحصيل است و اجماع منقول هم به سرنوشت آن دچار است ، ثانياً اجماع محتمل المدركيّه حجّت نيست و قابل استناد نمىباشد تا چه رسد به اجماع مقطوع المدركيّه و در مسأله قصر صلاه ، اگر هم به فرض اجماعى وجود داشته باشد ، اجماع مقطوع المدركيّه